Sonunda mutfağı yenilemek, çit yaptırmak ya da çatıyı tamir ettirmek için birini buldunuz. Müteahhit güler yüzlüydü ve "malzeme siparişi için" yüklü bir kapora istedi. Ödediniz. Sonra aramalarınız cevapsız kalmaya başladı, başlangıç tarihi geldi geçti ve şimdi telefon numarası bile kullanılmıyor.
Bu, Kuzey Teksas’ta ev sahiplerinin en sık yaşadığı para kayıplarından biridir. İyi haber şu: Teksas kanunu paranızın peşine düşmeniz için birkaç yol sunar ve bazı durumlarda müteahhidin davranışı suç bile olabilir. Kötü haber ise zamanın önemli olması ve bu davaları belgelerin kazandırmasıdır.
Önce bir sürpriz: Teksas’ta genel müteahhit lisansı yok
Birçok ev sahibi her müteahhidin eyalet tarafından lisanslandığını düşünür. Oysa Teksas’ta genel müteahhitler veya tadilat firmaları için eyalet çapında bir lisans yoktur. Bazı meslekler ise lisanslıdır: elektrikçiler ile klima ve ısıtma (HVAC) müteahhitleri Teksas Lisans ve Düzenleme Dairesi (TDLR), tesisatçılar ise Teksas Tesisatçılar Kurulu (Texas State Board of Plumbing Examiners) tarafından lisanslanır. Bazı şehirler ayrıca müteahhit kaydı ister. Bu kayıtları kontrol edin. Lisans gerektiren bir işi lisanssız biri yaptıysa, bu bilgi şikâyetiniz ve talebiniz için işe yarar.
Belgelerinizi toplayın
Yazılı sözleşmeyi veya teklifi, tüm mesajları ve e-postaları, ödeme makbuzlarını, banka veya kredi kartı ekstrelerini, müteahhidin şirket adını ve adresini, iş yerinin fotoğraflarını ve varsa reklamlarını bir araya getirin. Yazılı sözleşme olmasa bile mesajlarınız ve ödeme kayıtlarınız anlaşmayı ispatlayabilir.
İhtar mektubu gönderin
Genellikle bir sonraki adım açık bir yazılı taleptir. Ne ödediğinizi, neyin vaat edildiğini ve neyin yapılmadığını yazın; belirli bir tarihe kadar işin tamamlanmasını ya da paranızın iadesini isteyin. Teksas Aldatıcı Ticari Uygulamalar Kanunu (DTPA) kapsamında dava açmanız söz konusuysa, genellikle davadan en az 60 gün önce şikâyetinizi ve talep ettiğiniz zararı açıklayan yazılı bir bildirim göndermeniz gerekir (Tex. Bus. & Com. Code § 17.505). İyi hazırlanmış bir mektup her iki amaca da hizmet edebilir.
Hukuki seçenekleriniz
Sözleşmeye aykırılık
Müteahhit paranızı alıp işi yapmadıysa, bu açık bir sözleşme ihlalidir. 20.000 dolara kadar olan talepler, avukatsız başvurulabilecek şekilde tasarlanmış sulh mahkemesinde (justice court, "small claims") görülebilir. Daha büyük talepler county veya district mahkemelerine gider.
DTPA
Müteahhit size gerçeğe aykırı beyanlarda bulunduysa, örneğin başlangıç tarihi, malzemeler veya işi yapabilme kapasitesi konusunda yalan söylediyse, DTPA uygulanabilir. Davayı kazanan tüketici ekonomik zararını ve avukatlık ücretlerini talep edebilir; müteahhit bilerek hareket ettiyse mahkeme ekonomik zararın üç katına kadar tazminata ve manevi tazminata hükmedebilir.
İnşaat Fonu Kanunu (Construction Trust Fund Act)
Teksas Mülkiyet Kanunu’nun 162. bölümüne göre, belirli bir gayrimenkuldeki iyileştirme işi için müteahhide ödenen para genel olarak emanet (trust) fon sayılır ve konut sözleşmelerinde ev sahibi bu fonun lehtarıdır. Mesken (homestead) üzerindeki 5.000 doları aşan yazılı sözleşmelerde müteahhidin parayı ayrı bir inşaat hesabında tutması gerekir. 500 dolar veya daha fazla emanet fonun amacı dışında kullanılması suç olabilir; dolandırma kastıyla yapılmışsa ağır suç (felony) sayılır. Bu kanunun sizin kaporanızı kapsayıp kapsamadığı somut duruma bağlıdır; bir avukata danışın.
Polis şikâyeti ve diğer başvurular
Polise şikâyette bulunabilirsiniz. Polis bazen bu tür anlaşmazlıkları "hukuki (civil) mesele" olarak görür; ancak işi yapma niyeti olmadan kapora toplamak hırsızlık veya fonların kötüye kullanılması olarak değerlendirilebilir. Ayrıca Teksas Başsavcılığı’nın (Attorney General) Tüketiciyi Koruma Birimi’ne ve Better Business Bureau’ya (BBB) şikâyette bulunabilirsiniz. Başsavcılık bireyler adına dava açmaz, ancak şikâyetler tekrarlayan dolandırıcılıkların ortaya çıkmasına yardımcı olur.
Kredi kartı itirazı (chargeback)
Kredi kartıyla ödediyseniz hemen kart şirketinizle iletişime geçin ve harcamaya itiraz edin. Kart şirketlerinin itiraz için süre sınırları vardır; müteahhidin "geri dönmesini" beklemeyin.
Gizli risk: ödenmemiş taşeronların koyduğu ipotek (lien)
Müteahhit işin bir kısmını yaptı ama taşeronlara veya malzeme tedarikçilerine ödeme yapmadıysa, siz parayı ödemiş olsanız bile bu kişiler Mülkiyet Kanunu’nun 53. bölümü uyarınca evinize inşaat ipoteği (mechanic’s lien) koymaya çalışabilir. Teksas, ev sahiplerinin iş süresince ve iş bittikten sonraki 30 gün boyunca sözleşme bedelinin yüzde 10’unu alıkoymasını şart koşar; bu da riskinizi sınırlayabilir. Size bir lien bildirimi gelirse görmezden gelmeyin.
Bir dahaki sefere kendinizi nasıl korursunuz?
- Yüksek peşin kaporadan kaçının. Ödemeleri tamamlanan aşamalara bağlayın.
- İşin kapsamını, takvimi ve ödeme planını içeren yazılı bir sözleşme yapın.
- Ödeme yapmadan önce meslek lisanslarını, izinleri, sigortayı ve yorumları kontrol edin.
- Nakit veya ödeme uygulamaları yerine kredi kartı ya da çekle ödeyin.
- Son ödemeden önce müteahhitten ve başlıca taşeron ile tedarikçilerden imzalı lien feragatnameleri (lien release) alın.
Sıkça sorulan sorular
Bu bir suç mu, yoksa sadece hukuki bir anlaşmazlık mı?
Her ikisi de olabilir. Çoğu dosya sözleşmeye aykırılık olarak ele alınır; ancak işi yapma niyeti olmadan para almak veya inşaat fonlarını kötüye kullanmak suç teşkil edebilir.
Sadece sözlü anlaşmamız vardı. Yine de dava açabilir miyim?
Çoğu zaman evet. Mesajlar, e-postalar ve ödeme kayıtları anlaşmayı ispatlayabilir; yine de yazılı sözleşme davayı çok kolaylaştırır.
Müteahhidin şirketi kapandı. Paramı yine de geri alabilir miyim?
Mümkün. Somut duruma göre inşaat fonlarını alan veya yöneten kişilerin şahsi sorumluluğu doğabilir. Bir avukat kime karşı dava açılacağını değerlendirebilir.
Size nasıl yardımcı olabiliriz?
Kilic Law; Collin, Dallas, Denton ve Tarrant County’lerde ev sahiplerine müteahhit anlaşmazlıklarında, ihtar mektubu ve DTPA bildiriminden sulh mahkemesi ve daha büyük davalara kadar yardımcı olur. Müvekkillerimize İngilizce ve Türkçe hizmet veriyoruz. Sonucu garanti edemeyiz, ancak hızlı hareket etmek size en fazla seçeneği sunar.
Randevu alın veya (972) 383-9183 numarasını arayın.