Teksas’ta evlenmeye hazırlanıyorsunuz. Eşlerden biri İstanbul’da, Ankara’da ya da Kayseri’de büyümüş; belki orada hâlâ bir dairesi var, belki ailesinin şirketinde payı. Nişan yemeğinde biri yarı şaka "Evlilik sözleşmesi yaptınız mı?" diye soruyor, herkes gülüyor. Oysa bu soru ciddi bir cevabı hak ediyor.
Pek çok çifti şaşırtan gerçek şu: Hiçbir şey imzalamazsanız, sözleşmenizi kanun sizin yerinize yazar. Teksas’ta bu varsayılan kural "community property" yani ortak mal rejimidir ve evlilik süresince ikinizden birinin kazandığı her şeyi kapsar; maaş bordrosunda, banka hesabında ya da tapuda kimin adının yazdığı fark etmez.
Hiçbir şey imzalamazsanız ne olur?
Teksas bir ortak mal (community property) eyaletidir. Evlenmeden önce sahip olduklarınız ve evlilik sırasında bağış ya da miras yoluyla edindikleriniz, kural olarak sizin kişisel malınızdır (Tex. Fam. Code § 3.001). Evlilik süresince eşlerden birinin edindiği hemen her şey ise ortak maldır (§ 3.002): maaşlar, birikimler, emeklilik katkıları ve düğünden sonra kurulan bir işletme.
Teksas hukuku, evlilik sırasında ya da evliliğin sonunda eşlerin elindeki malların ortak mal olduğunu varsayar. Bir malın kişisel malınız olduğunu iddia ediyorsanız, bunu açık ve ikna edici delillerle ispatlamanız gerekir (§ 3.003). Paranın on, on beş yıl boyunca iki ülkedeki hesaplar arasında gidip geldiği durumlarda bu ispat oldukça zorlaşabilir.
Teksas’ta evlilik sözleşmesi neleri kapsayabilir?
Teksas, Tekdüzen Evlilik Öncesi Sözleşme Kanunu’nu (Uniform Premarital Agreement Act) benimsemiştir (Tex. Fam. Code 4. bölüm, A alt bölümü). Evlilik sözleşmesi yazılı olmalı ve iki taraf tarafından da imzalanmalıdır (§ 4.002); evlilikle birlikte yürürlüğe girer (§ 4.004). § 4.003’e göre şu gibi konularda anlaşabilirsiniz:
- evlilik süresince elde edilen gelirler dahil, malların kime ait olacağı ve kimin yöneteceği;
- ayrılık, boşanma veya eşlerden birinin vefatı hâlinde malların akıbeti;
- nafakanın değiştirilmesi veya hiç ödenmemesi;
- sözleşmeyi hayata geçirecek vasiyetname veya vakıf (trust) düzenlenmesi ve hayat sigortası tazminatının kime ödeneceği;
- sözleşmeye hangi eyaletin hukukunun uygulanacağı.
Kesin bir sınır var: Evlilik sözleşmesi, çocuğun nafaka hakkını olumsuz etkileyemez (§ 4.003(b)). Siz ne imzalarsanız imzalayın, gerektiğinde çocuk nafakası Teksas hukukuna göre belirlenir.
Sözleşme hangi durumlarda geçersiz sayılır?
§ 4.006’ya göre sözleşmeye itiraz eden eş aşağıdakilerden birini ispat ederse, mahkeme sözleşmeyi uygulamaz:
- sözleşmeyi kendi özgür iradesiyle imzalamadığını; veya
- sözleşmenin imza anında açıkça hakkaniyetsiz olduğunu ve imzadan önce diğer eşin malvarlığı ve borçları hakkında adil ve makul bir bilgilendirme almadığını, bu bilgilendirmeden yazılı olarak feragat etmediğini ve bu konularda yeterli bilgiye sahip olmadığını (makul olarak sahip olamayacağını).
Bu yüksek bir çıtadır; özenle hazırlanmış bir Teksas evlilik sözleşmesini bozmak genellikle zordur. Ancak aceleyle, son dakikada imzalanan sözleşmeler tam da itiraz edilenlerdir. Sözleşmeyi düğünden çok önce imzalayın, kına gecesinin olduğu hafta değil. Her eşin kendi avukatı olsun. Türkiye’deki mülkler, hesaplar ve şirket payları dahil tüm mali bilgileri eksiksiz paylaşın. Eşlerden biri İngilizceyi rahat okuyamıyorsa, güvenilir bir çeviri ve inceleme için yeterli zaman sağlayın.
Zaten evli misiniz? Geç değil
Teksas, eşlerin evlilik süresince istedikleri zaman ortak mallarının tamamını veya bir kısmını aralarında paylaştırmalarına ya da değiştirmelerine de izin verir. Bu anlaşma yazılı olmalı ve iki eş tarafından da imzalanmalıdır (§§ 4.102, 4.104); bir eşe paylaştırılan mal, o eşin kişisel malı hâline gelir. Evlilik sonrası yapılan bu sözleşmeler de evlilik öncesi sözleşmelere benzer kurallara tabidir (§ 4.105). Bu nedenle bilgilendirme ve zamanlama konusunda aynı özen gerekir.
İşin Türkiye boyutu
Türkiye’nin kendi yasal mal rejimi edinilmiş mallara katılma rejimidir ve Teksas’taki ortak mal sisteminden farklı işler. Türkiye’de mal rejimi sözleşmelerinin de kendine özgü şekil şartları vardır. Bir Teksas evlilik sözleşmesinin Türk mahkemelerinde veya tapuda tanınıp tanınmayacağı, Türkiye’deki bir daireye ya da aile şirketine hangi ülkenin hukukunun uygulanacağı, Türk hukukunu ilgilendiren sorulardır.
Kilic Law yalnızca Teksas hukuku alanında hizmet verir ve Türk hukuku konusunda danışmanlık yapmaz. Çiftin planları Türkiye’deki bir mülkü veya işletmeyi ilgilendiriyorsa, imzadan önce her iki tarafın da değerlendirilmesi için Türkiye’deki avukatlarla birlikte çalışırız.
Bir not daha: İmam nikâhı gibi yalnızca dinî bir tören, tek başına Teksas’ta yasal bir evlilik değildir; evlilik sözleşmesi de ancak yasal bir evlilikle yürürlüğe girer. Resmî Teksas evlilik ruhsatınızı (marriage license) da mutlaka alın. Ayrıntılar için imam nikâhı ve resmî nikâh hakkındaki yazımıza göz atabilirsiniz.
Pratik adımlar
- Konuyu düğünden en az birkaç ay önce konuşmaya başlayın.
- Her birinizin Teksas’ta ve Türkiye’de sahip olduğu varlıkları ve borçları, yaklaşık değerleriyle birlikte listeleyin.
- Ayrı avukatlarla çalışın; Türkiye’de mülk veya işletme söz konusuysa Türk bir avukata da danışın.
- Eşlerden biri Türkçe okumayı tercih ediyorsa çeviri yaptırın.
- Sözleşmeyi noter (notary public) huzurunda imzalayın, asıllarını güvenli bir yerde saklayın ve avukatlarınıza birer kopya verin.
- Çocuk sahibi olmak, yeni bir iş kurmak veya miras almak gibi önemli değişikliklerden sonra sözleşmeyi gözden geçirin.
Sıkça sorulan sorular
Teksas’ta evlilik sözleşmesinin noter onaylı olması şart mı?
Kanun, iki tarafın da imzaladığı yazılı bir sözleşme ister. Noter onayı kanunda şart olarak sayılmaz; ancak özellikle sözleşmenin tescil edilmesi veya başka bir ülkede kullanılması ihtimali varsa, noter onayı iyi bir uygulamadır.
Evlilik sözleşmesiyle çocuk nafakası belirlenebilir mi?
Hayır. Evlilik sözleşmesi, çocuğun nafaka hakkını olumsuz etkileyemez.
Teksas’ta yapılan sözleşme Türkiye’de geçerli olur mu?
Bu, Türk hukukunu ilgilendiren bir sorudur. İmzadan önce bu konuyu Türkiye’deki avukatlarla birlikte ele alırız.
Size nasıl yardımcı olabiliriz?
Kilic Law; Collin, Dallas, Denton ve Tarrant Counties’deki çiftler için evlilik öncesi ve evlilik sonrası sözleşmeler hazırlar ve inceler; müvekkillerine hem İngilizce hem Türkçe hizmet verir. Teksas ortak mal kurallarının sizin durumunuza nasıl uygulanacağını açıklayabilir, sözleşmenizi hazırlayabilir veya inceleyebilir, Türkiye’de mülk ya da işletme söz konusuysa Türk avukatınızla birlikte çalışabiliriz.
Randevu alın veya (972) 383-9183 numarasını arayın.